Trump áp thuế 46% lên Việt Nam – Lợi và hại trong cán cân thương mại Việc Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế 46% áp lên hàng hóa nhập...
Trump áp thuế 46% lên Việt Nam – Lợi và hại trong cán cân thương mại
Việc Tổng thống Donald Trump công bố mức thuế 46% áp lên hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam vào ngày 2 tháng 4 năm 2025 đã gây ra nhiều tranh luận sôi nổi. Đây là một phần trong chính sách “đối đẳng” (reciprocal tariffs) mà ông Trump triển khai nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với các quốc gia có mức thuế cao hơn áp lên hàng hóa Mỹ. Với Việt Nam – một trong những quốc gia có thặng dư thương mại lớn với Mỹ (đạt hơn 123 tỷ USD vào năm 2024), động thái này không quá bất ngờ, nhưng chắc chắn sẽ để lại những tác động sâu rộng.
Lý do đằng sau mức thuế 46%
Chính quyền Trump lập luận rằng mức thuế này là phản ứng hợp lý trước các rào cản thương mại mà Việt Nam áp dụng, bao gồm thuế suất trung bình cao (9,4% theo số liệu MFN) và các rào cản phi thuế quan như quy định kỹ thuật phức tạp hay hạn chế nhập khẩu. Trump đã gọi đây là “Ngày Giải phóng” (Liberation Day), nhấn mạnh mục tiêu bảo vệ người lao động Mỹ và khôi phục sự công bằng trong thương mại toàn cầu. Thực tế, Việt Nam từ lâu đã trở thành điểm đến thay thế cho các công ty rời Trung Quốc để tránh thuế, dẫn đến kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tăng vọt, đặc biệt trong các ngành như dệt may, giày dép và đồ nội thất. Điều này khiến Việt Nam lọt vào tầm ngắm của chính sách bảo hộ mà Trump theo đuổi.
Tác động lên Việt Nam
Mức thuế 46% sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Theo số liệu, Mỹ là thị trường lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 30% GDP từ xuất khẩu. Các công ty như Nike, Adidas hay Steve Madden – vốn phụ thuộc lớn vào sản xuất tại Việt Nam – có thể đối mặt với chi phí tăng cao, buộc phải chuyển hướng sản xuất hoặc tăng giá bán tại Mỹ. Người tiêu dùng Việt Nam cũng không tránh khỏi ảnh hưởng gián tiếp nếu các công ty Mỹ giảm đầu tư hoặc rút khỏi thị trường Việt Nam để tránh rủi ro thuế quan.
Tuy nhiên, Việt Nam không hoàn toàn bị động. Trước đó, chính phủ đã có những bước đi chiến lược như giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng Mỹ (LNG từ 5% xuống 2%, ô tô từ 45-64% xuống 32%) và cho phép Starlink của Elon Musk thử nghiệm dịch vụ. Những động thái này cho thấy Việt Nam đang cố gắng xoa dịu căng thẳng và cân bằng thương mại để tránh bị nhắm đến nặng hơn. Dù vậy, với mức thuế 46%, hiệu quả của các biện pháp này có thể bị hạn chế.
Cơ hội giữa thách thức
Dù áp lực từ thuế quan là rõ ràng, Việt Nam vẫn có thể tìm thấy cơ hội trong cơn bão này. Nếu các công ty đa quốc gia tiếp tục rời Trung Quốc (hiện chịu thuế 54%) để tránh thuế, Việt Nam vẫn là điểm đến hấp dẫn nhờ chi phí lao động thấp và vị trí địa lý chiến lược. Hơn nữa, việc đồng Việt Nam suy yếu gần đây có thể giúp hàng hóa Việt Nam duy trì sức cạnh tranh, ngay cả khi chịu thuế cao.
Kết luận
Việc Trump áp thuế 46% lên Việt Nam là một đòn mạnh tay, phản ánh rõ tư duy bảo hộ và ưu tiên lợi ích Mỹ của ông. Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức lớn, vừa là lời cảnh báo để điều chỉnh chiến lược thương mại, tránh phụ thuộc quá mức vào một thị trường duy nhất. Trong bối cảnh “ngoại giao cây tre” linh hoạt, Việt Nam cần tiếp tục đàm phán, đa dạng hóa thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm để giảm thiểu tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ. Cuộc chơi thương mại toàn cầu đang thay đổi, và Việt Nam không thể đứng ngoài vòng xoáy này.
Lê Sỹ Hùng
Không có nhận xét nào